Vrijdag 9 oktober
Rustig aan gedaan.
Met Uber ons naar twee locaties laten brengen.
Het eerste was een uitzichtpunt.
Mirante Dona Marta
Ja, we zijn steeds meer verzot op die uitzichten op de toppen hier in Rio. De landschappen zijn zo uniek wijds en prachtig.
De Uber chauffeur bracht ons daarna nog speciaal naar een afgelegen plek waar het rustig was en je heel mooie plaatjes kon vastleggen.
Daarna bracht hij ons naar een andere bijzondere wijk.
Favela Santa Marta, op de steile heuvel in de wijk Botafogo.
Dat is de plek waar Michael Jackson in 1996 een beroemde videoclip opnam. De bewoners zijn er nog altijd trots op.
Wij konden een privé tour door de wijk krijgen door een bewoner, Marco een 53 jarige slanke mooie zwarte man met een prachtig wit gebit, ja vanuit mijn oude professie let ik daar nogal op en deze tanden schitterden, deze man die redelijk verstaanbaar Engels sprak woonde daar ook.
Als snel viel de naam Jackson daar hadden we al over gehoord maar waarom.
En daar zit een bijzonder verhaal achter.
Het was februari 1996. Michael Jackson kwam naar Rio de Janeiro om een videoclip op te nemen voor het nummer They Don’t Care About Us — vrij vertaald: “Ze trekken zich niets van ons aan”.
Het was geen gewoon popliedje. Jackson wilde aandacht vragen voor onder meer racisme, politiegeweld, armoede en mensen die door de samenleving worden genegeerd. Daarom koos hij niet voor de beroemde stranden en luxe hotels van Rio, maar voor een arme wijk waar die sociale ongelijkheid heel zichtbaar was.
De opnamen waren omstreden. Sommige Braziliaanse bestuurders wilden niet dat de beelden werden gemaakt. Ze vreesden dat de armoede van Rio internationaal te zien zou zijn, juist omdat de stad graag een moderne, aantrekkelijke indruk wilde maken met het oog op de Olympische Spelen van 2004.
Er werd zelfs geprobeerd de opnamen juridisch te verbieden, maar uiteindelijk gingen ze door.
En de bewoners? Die waren juist enthousiast. Er kwamen enorme mensenmassa’s op de zanger af. In de videoclip zie je hoe Jackson tussen de bewoners danst en zingt. Het werd een van de bekendste muziekbeelden die ooit in een favela zijn gemaakt.
Madonna bezocht Santa Marta in november 2009. Haar bezoek, samen met Braziliaanse bestuurders, gaf de wijk opnieuw internationale aandacht.
In 2010, een jaar na Jacksons overlijden, werd de plek waar Jackson had opgetreden ingericht als een gedenkplek. Er kwam een beeld van hem
De plek staat bekend als het Michael Jackson-plein.
Ik heb daar voor dat beeld geposeerd op aanwijzingen van Yen. Die daarbij aardig en steeds vaker de regisseurs pet draagt .
Voor de bewoners is dat meer dan een herinnering aan een beroemdheid. De videoclip maakte hun wijk zichtbaar voor een wereldwijd publiek. Dat leverde bezoekers op en gaf de gemeenschap een verhaal waar ze trots op kan zijn.
Er zit ook een wat wrange kant aan: de wijk wordt nog steeds met Michael Jackson geassocieerd, terwijl de bewoners natuurlijk veel meer zijn dan de achtergrond van een videoclip. Het is een echte woonwijk, met gezinnen, winkels, scholen, muziek en een eigen sociale geschiedenis.
Belangrijk detail aan dit verhaal: Jackson koos deze plek juist omdat hij wilde laten zien dat mensen in arme wijken niet vergeten mogen worden. Het nummer was bedoeld als aanklacht tegen onverschilligheid, maar de videoclip heeft Santa Marta zelf een blijvende plaats in de muziekgeschiedenis gegeven.
We mochten, en begrijpelijk terecht niet overal foto’s maken.
Maar wat een armoede, we werden met een Cable car akelig langzaam omhoog gebracht. Daarna zijn we via een doolhof van trappen kriskras naar beneden gegaan.
We kwamen bewoners tegen die meestal vriendelijk knikten. Een enkeling liet duidelijk merken niets met dit toerisme op te hebben, heel begrijpelijk vind ik.
Een rat met de afmetingen van een cavia kruiste mijn pad, ik schrok me rot.
Bij het beeld van Jackson is ons nog een korte dans 💃 en ritme 🥁 show voorgeschoteld waar Yen meegedaan heeft en waar wij natuurlijk een duit in een zakje konden doen.
Met een wat scheef gevoel afscheid genomen van Marco. Hij vroeg ons reclame te maken en als iemand uit onze kringen daarheen gaat heb ik zijn telefoonnummer om een afspraak te maken.
Met de Uber weer naar huis wat gegeten en daarna nog een avond boulevardje gepakt. Daarna dit verhaal schrijven, was weer een heel bijzondere dag.
